ഇഹലോകം

Friday, 16 September 2016

ഒഖമിന്‍റെ കത്തിയും റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രവും

“ലളിമായ വിശദീകരണമാണ് നല്ലത്” (Simplest explanation is the best) എന്നൊരു നിയമമുണ്ട്. ഒഖമിന്റെ കത്തി (Occam’s Razor) എന്നാണ് ഇതിനെ വിളിക്കുക.¹ വിശദമായി പറഞ്ഞാല്‍, ഒരേ പ്രതിഭാസം വിശദീകരിക്കുന്ന സിദ്ധാന്തങ്ങളില്‍ സങ്കീര്‍ണത കുറഞ്ഞ, പരമാവധി പുത്തന്‍ ഊഹങ്ങള്‍ ഇല്ലാത്ത, സിദ്ധാന്തം സ്വീകരിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. സാര്‍വ്വലൗകികമായി ശരി എന്ന് പറയാന്‍ കഴിയില്ലെങ്കിലും ശരിയാകാന്‍ സാധ്യതയുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ തിരഞ്ഞെടുക്കാന്‍ ഒരു നല്ല രീതിയാണ് ഒഖമിന്റെ കത്തി.

സൂസന്‍ ബെല്‍
http://i.imgur.com/I7qgixx.jpg

ഉദാഹരണമായി, ഒരു കഥ പറയാം. 1967-ല്‍ സൂസന്‍ ജോസലിന്‍ ബെല്‍ (Susan Jocelyn Bell) എന്ന ഡോക്ടറല്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥിനി അസാധാരണമായ ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസം നിരീക്ഷിച്ചു. വ്യക്തമായ സമയദൈര്‍ഘ്യത്തില്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഒരു റേഡിയോ സിഗ്നല്‍!²^,3 അന്ന് അത്തരം സിഗ്നലുകള്‍ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസത്തേയും ശാസ്ത്രലോകത്തിന് അറിഞ്ഞുകൂടായിരുന്നു. ആദ്യം ഉപകരണങ്ങളുടെ കുഴപ്പമാണെന്ന് കരുതിയെങ്കിലും ഒന്നിലധികം ദൂരദര്‍ശിനികളിലൂടെ മറ്റ് ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ ഇത് പരീക്ഷിച്ച് സ്ഥിതീകരിച്ചു.⁴ ബെല്ലും അവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവായ ആന്റണി ഹ്യൂവിഷും (Antony Hewish) പകുതി കളിയായിട്ടാണെങ്കിലും ഈ സ്രോതസ്സിനെ ആദ്യം പച്ചക്കൊച്ചുമനുഷ്യര്‍-1 (Little Green Men-1അല്ലെങ്കില്‍ ചുരുക്കെഴുത്തില്‍ LGM-1) എന്നാണ് വിളിച്ചത്!⁵ പച്ചക്കൊച്ചുമനുഷ്യര്‍ അന്യഗ്രഹജീവികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംജ്ഞയാണെന്ന് അറിയാമായിരിക്കുമല്ലോ? കൃത്യമായ ആവര്‍ത്തനം ഉള്ള ഇത് ഏതോ അന്യഗ്രഹ സംസ്കാരം നമുക്കായി അയച്ച സന്ദേശം അല്ലെങ്കില്‍ ‘ഞങ്ങള്‍ ഇവിടുണ്ടേ!’ എന്ന് പറയുന്ന ഒരു “ദീപസ്തംഭം” (beacon)ആയിക്കൂടെ?

എന്തായാലും അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ ഒഖമിന്റെ കത്തിക്കിരയാകുകയാണുണ്ടായത്. പകരം, പള്‍സാറുകള്‍ (Pulsars) എന്ന ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസമായിരുന്നു അതെന്ന് പിന്നീട് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.⁶ അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ ഉണ്ടെന്നും അവയ്ക്ക് നമ്മുടേതിന് സമാനമായ ബുദ്ധി ഉണ്ടെന്നും അവ റേഡിയോ സിഗ്നലുകള്‍ അയയ്ക്കും എന്നതുള്‍പ്പടെ ഒരുകൂട്ടം ഊഹങ്ങളുടെ കൂമ്പാരത്തിലും എന്തുകൊണ്ടും നല്ലത് ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര വിശദീകരണമാണ്. മാത്രമല്ല, അക്കാലത്ത് തന്നെ ഇത്തരം മറ്റ്‌ സ്രോതസ്സുകള്‍ കണ്ടെത്തിയതും അന്യഗ്രഹജീവികളല്ല, ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസം എന്ന സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ബലം വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു.⁵

LGM-1എന്ന സുന്ദരമായ വിളിപ്പേരില്‍ നിന്നും ഇപ്പോള്‍ PSR B1919+21എന്ന അറുബോറന്‍ പേരിലേക്ക് എത്തിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു ഇപ്പോള്‍ ഈ പ്രതിഭാസം.² സ്ഥിരം ഒഖമിന്റെ കത്തിക്കിരയാകുന്ന പാവങ്ങളാണ് അന്യഗ്രഹജീവികള്‍; കാരണം, വിചിത്രമായ എന്തിനും വിശദീകരണമായി ‘നമുക്ക് ഊഹിക്കാന്‍ പോലും പറ്റാത്തത്ര വികസിച്ച ഒരു സംസ്കാരം’ എന്ന് തട്ടിവിടാം. പലരും അത് ചെയ്യാറുമുണ്ട്. ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസങ്ങളില്‍ മാത്രമല്ല, ചരിത്രത്തിലെ വിശദീകരിക്കാനാവാത്ത ചില കാര്യങ്ങള്‍ (ഈജിപ്തിലെ പിരമിഡുകള്‍ ഉദാഹരണം) പോലും അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ കൈകടത്തല്‍ ആണെന്ന് പറയുന്ന കപടശാസ്‌ത്രജ്ഞരുണ്ട്!⁷

https://stocklogos-pd.s3.amazonaws.com/setitop.jpg

നമുക്കെല്ലാവര്‍ക്കും അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ ഉണ്ടായാല്‍ കൊള്ളാം എന്നുണ്ട്. “നമ്മള്‍ ഒറ്റയ്ക്കാണോ?” (Are We Alone?) എന്ന ചോദ്യം നമ്മുടെ ഉള്ളിലേക്ക് തറച്ചു കയറുന്നതും അതുകൊണ്ടാണ്. ഈ ആശങ്ക അവസാനിപ്പിക്കാനാണ് അന്യഗ്രഹ ബുദ്ധിയുടെ അന്വേഷണം അഥവാ സെറ്റി (Search for Extraterrestrial Intelligence – SETI) പോലുള്ള പദ്ധതികള്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്^8,9

പക്ഷെ, ഒരു പരിധി വരെ സെറ്റി ഒരു ഊഹക്കളിയാണ്. (സയന്‍സില്‍ മിക്കവാറും ഇത്തരം ഊഹങ്ങള്‍ പരീക്ഷിച്ച് നോക്കേണ്ട ആവശ്യമുണ്ട്; എന്നാലെ അറിവ് അജ്ഞതയുടെ ഇരുട്ടിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലു) നമ്മള്‍ എങ്ങനെയാകും മറ്റൊരു സംസ്കാരത്തെ ബന്ധപ്പെടാന്‍ ശ്രമിക്കുക എന്നതും ഭാവിയെ പറ്റിയുള്ള ചില ധാരണകളും വച്ച് ആശയവിനിമയങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കാന്‍ പദ്ധതിയിടുകയാണ് സെറ്റി ചെയ്യുന്നത്. വിദ്യുത്കാന്തിക തരംഗങ്ങള്‍ക്ക് നമുക്കറിയാവുന്നതില്‍ ഏറ്റവും വേഗത്തില്‍ ശൂന്യതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാം എന്നതിനാല്‍ അവയിലുള്ള പ്രത്യേക ക്രമങ്ങള്‍ (patterns) പരിശോധിക്കുകയാണ് സെറ്റി പ്രധാനമായും ചെയ്യുന്നത്.⁸ (സെറ്റിയെ പറ്റി കൂടുതല്‍ അറിയാന്‍ The Eerie Silence എന്ന പോള്‍ ഡേവിസ് എഴുതിയ പുസ്തകം വായിക്കാം)

ഇതല്ലാതെ മറ്റ് ചില ഊഹങ്ങള്‍ കൂടി ഈ അന്വേഷണത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ നടത്താറുണ്ട്. അത്തരം ഒരു ഊഹം ഉണ്ടാക്കിയ ആശയക്കുഴപ്പമാണ് “അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ വമ്പന്‍ നിര്‍മിതി കണ്ടെത്തി” (“…researchers discovered an alien megastructure…”) എന്ന കഴിഞ്ഞവര്‍ഷം പരന്ന വാര്‍ത്ത.¹⁰

luca.co.in/extraterrestrial-life/

ഈ സെപ്തംബര്‍ 12-ന് കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ ഓണ്‍ലൈന്‍ പ്രസിദ്ധീകരണമായ ലൂക്കയില്‍ വന്ന “അന്യഗ്രഹജീവികളോ കൺമുന്നിൽ?” എന്ന ലേഖനവും ആത്തരം ആശയക്കുഴപ്പങ്ങള്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട്.¹¹ ലൂക്ക നല്ല നിലവാരം പുലര്‍ത്തുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണമായതുകൊണ്ട് ഈ ലേഖനം നിരാശാജനകമായിരുന്നു എന്ന് പറയാതെ വയ്യ. ഈ വിഷയത്തില്‍ ഒരു ലേഖനമെഴുതാന്‍ എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചതും ഇത് തന്നെ.

“അന്യഗ്രഹജീവികളുണ്ടാക്കിയ വമ്പന്‍ നിര്‍മിതി” എന്ന ആശയത്തിന്റെ കഥ തുടങ്ങുന്നത് 2009-ല്‍ ആണ്. അന്നാണ് നാസയുടെ കെപ്ലര്‍ എന്ന ബഹിരാകാശ നിരീക്ഷണകേന്ദ്രം വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടത്.^12,13 കെപ്ലറിന് ഒരേയൊരു ലക്ഷ്യമാണ്‌ ഉണ്ടായിരുന്നത്: ഭൂമിയുടെ വലിപ്പമുള്ള ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങള്‍ (സൂര്യനല്ലാത്ത മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങളെ ചുറ്റുന്ന ഗ്രഹങ്ങള്‍ - exoplanets) കണ്ടെത്തുക.

നക്ഷത്രങ്ങള്‍ തന്നെ പ്രകാശക്കുത്തുകളായി മാത്രം കാണാനാകുന്ന നമുക്ക് എങ്ങനെ അതിനെ ചുറ്റുന്ന ഗ്രഹങ്ങളെ കാണാന്‍ കഴിയും? അതിന് പല വഴികളുമുണ്ട്.¹⁴ കെപ്ലര്‍ ഉപയോഗിച്ചത് സംതരണരീതി (Transit Method) ആണ്.^{12,14

സംതരണരീതി

http://www.pitt.edu/~stepup/Images/transit.gif}

നമ്മള്‍ ഒരു നക്ഷത്രത്തെ നോക്കുമ്പോള്‍ നമുക്കും ആ നക്ഷത്രത്തിനും ഇടയില്‍ എന്തെങ്കിലും ഒരു വസ്തു കടന്നുപോയി എന്ന് കരുതുക. ആ വസ്തു നേരിയ അളവില്‍ ആണെങ്കില്‍ പോലും ആ നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രകാശത്തെ നമ്മിലെത്താതെ തടയും. അങ്ങനെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ തെളിച്ചം (brightness) മങ്ങും. വ്യാഴത്തിനോളം വലിപ്പമുള്ള ഒരു ഗ്രഹം പോലെ താരമ്യേന വലിയ ഒരു വസ്തുവാണെങ്കില്‍ അതുണ്ടാക്കുന്ന മങ്ങല്‍ വ്യക്തമായി നിരീക്ഷിക്കാന്‍ കഴിയും. ഈ രീതിയില്‍ വളരെ ചെറിയ, ഭൗമസമാനമായ, ഗ്രഹങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിയാന്‍ സൂക്ഷ്മമായ നിരീക്ഷണം ആവശ്യമുണ്ട്.

കെപ്ലര്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ആകാശഭാഗം
http://kepler.nasa.gov/images/MilkyWay-Kepler-cRoberts-1-full.png

ഭൂമിയുടെ വലിപ്പമുള്ള ഒരു ഗ്രഹം ഉണ്ടാക്കുന്ന മങ്ങല്‍ പോലും തിരിച്ചറിയാന്‍ മാത്രം സംവേദനക്ഷമതയുള്ള (sensitivity) ഫോട്ടോമീറ്റര്‍ (photometer - തെളിച്ചം അളക്കുന്ന ഉപകരണം) മാത്രമാണ് കെപ്ലര്‍ പേടകത്തില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നത്.¹² ഈ ചിത്രത്തില്‍ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ആകാശഭാഗത്തെ മാത്രം തുടര്‍ച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ് കെപ്ലര്‍ ചെയ്തത്. ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷത്തോളം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തെളിച്ഛമാണ് തുടര്‍ച്ചയായി ഇങ്ങനെ അളന്നത്. ഈ വിവരം കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ ഉപയോഗിച്ച് അവലോകനം ചെയ്ത് ഗ്രഹങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം; ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്ക് സ്വയമേവ അവലോകനം ചെയ്യാവുന്നതിലും വളരെയധികമായിരുന്നു വര്‍ഷങ്ങള്‍ നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന്‌ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തെളിച്ചത്തിന്റെ വിവരങ്ങള്‍.

ഗ്രഹവേട്ടക്കാരുടെ ചിഹ്നം
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Planethunters.jpg

പക്ഷെ, കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ എന്തെങ്കിലും കാണാതെ പോയാലോ? മനുഷ്യരെ എന്തുകൊണ്ട് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കൂടാ? മനുഷ്യര്‍ക്ക് പുതിയ ക്രമങ്ങള്‍ (patterns) കാണാനുള്ള അനിതരസാധാരണമായ സിദ്ധി തന്നെയാണല്ലോ ശാസ്ത്രപുരോഗതിക്ക് കാരണമായിട്ടുള്ളത്. ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ അല്ലാത്ത, എന്നാല്‍ വിഷയത്തില്‍ താത്പര്യമുള്ള സാധാരണക്കാര്‍ക്ക് ഈ വിവരങ്ങള്‍ അവലോകനം ചെയ്യാന്‍ നല്‍കുക എന്ന ആശയം അങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു. ഇതിനെ “ഗ്രഹവേട്ടക്കാര്‍” (Planet Hunters) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.^15,16,17 (ഇപ്പോഴും പദ്ധതി തുടരുന്നുണ്ട്, കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ക്ക് അവരുടെ പേജ് സന്ദര്‍ശിക്കുക) യേല്‍ (Yale) സര്‍വ്വകലാശാലയിലെ ബാഹ്യഗ്രഹങ്ങളില്‍ വിദഗ്ദ്ധയായ ഡെബ്ര ഫിഷര്‍ (Debra Fischer) എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഈ സംരഭം തുടങ്ങിയത്.^17,18

ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ വിശ്വസനീയമാം വണ്ണം പ്രോഗ്രാം ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ക്ക് കഴിയാത്ത എന്തെങ്കിലും കുറെ സാധാരണക്കാര്‍ക്ക് കഴിയും എന്ന് ശാസ്ത്രലോകം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നേയില്ല. എന്നാല്‍, ഗ്രഹവേട്ടക്കാര്‍ ഒന്നിലധികം ഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.¹⁵

പക്ഷെ, അവരുടെ ശരിക്കുള്ള വിജയം ഒരിക്കലും, സൈദ്ധാന്തികമായി പോലും കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ക്ക് സാധിക്കാത്ത വിചിത്രമായ ഒന്ന് കണ്ടെത്താന്‍ ഈ പരിശോധന സഹായകരമായി എന്നതാണ്. ഗ്രഹങ്ങളെ മാത്രം നോക്കിയിരുന്ന കമ്പ്യൂട്ടര്‍ ഒരിക്കലും കണ്ടെത്താത്ത ഒന്ന്.

KIC 8462852 എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ വിവരങ്ങള്‍ പരിശോധിച്ചപ്പോള്‍ അതിന്റെ തെളിച്ചം 20%-ത്തോളം കുറഞ്ഞതായി കണ്ടു.¹⁹^,²⁰^,²¹ പല തവണ ഇതുണ്ടായി, എന്നാല്‍ ഒരു ഗ്രഹം ഉണ്ടാക്കും പോലെ കൃത്യമായ ഇടവേളയില്‍ ആയിരുന്നില്ല ഈ മങ്ങലുകള്‍. (ഭൂമി ആണെങ്കില്‍ വര്‍ഷത്തില്‍ ഒരിക്കല്‍ ഒരേ ഇടത്ത് വരുമല്ലോ? അതുപോലെ) മാത്രമല്ല, ഗ്രഹങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന മങ്ങലുകള്‍ കുറച്ചുനേരം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.²¹ ഇത് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്നു. വ്യാഴത്തിനോളം വലിപ്പമുള്ള ഗ്രഹം പോലും 1% കുറവ് മാത്രമേ ഉണ്ടാക്കൂ എന്നതുകൂടി ചേര്‍ത്ത് വായിച്ചപ്പോള്‍ ഇതൊരു ഗ്രഹമാകാന്‍ സാധ്യതയില്ല എന്ന് ഇവര്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.²¹


റ്റബെത്ത ബോയാജിയന്‍ ("റ്റാബി")

യന്ത്രത്തകരാറുകളോ മനുഷ്യരുടെ തെറ്റോ ആകാം എന്നാണ് ആദ്യം കരുതിയതെങ്കിലും പരിശോധനകളില്‍ ഇത് ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസം തന്നെ എന്ന് റ്റബെത്ത ബോയാജിയന്‍ (Tabetha Boyajian) എന്ന ഗവേഷകയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം ഉറപ്പിച്ചു.¹⁹ ഇതിന്റെ കാരണം തൃപ്തികരമായി വിശദീകരിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല എങ്കില്‍ക്കൂടി ഈ വസ്തുതകള്‍ ഒരു ഗവേഷണപ്രബന്ധമായി കഴിഞ്ഞ സെപ്തംബറില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രകാശത്തിന്റെ ഫ്ലക്സ് അഥവാ ഊര്‍ജം എവിടെപ്പോയി എന്ന അര്‍ത്ഥം വരുന്ന “ഊര്‍ജമെവിടെ?” (“Where’s the Flux?”- WTF) എന്ന സംജ്ഞയായിരുന്നു അവര്‍ തലക്കെട്ടിന് ഉപയോഗിച്ചത്. (WTF എന്ന ചുരുക്കെഴുത്ത് ഇംഗ്ലീഷില്‍ വലിയ അത്ഭുതത്തെ സൂചിപിക്കുന്നതാണ്)

ഇതിനുശേഷം KIC 8462852 എന്ന അരസികന്‍ പേരുണ്ടായിരുന്ന നക്ഷത്രത്തെ ശാസ്ത്രലോകം WTF നക്ഷത്രം, റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം, ബോയാജിയന്റെ നക്ഷത്രം എന്നീ പേരുകളില്‍ വിളിച്ചുതുടങ്ങി.²⁰(ഞാനിനി റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം എന്നാകും ഉപയോഗിക്കുക)

റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം - ഇന്‍ഫ്രാറെഡ്, അള്‍ട്രാവയലറ്റ് പ്രകാശങ്ങളില്‍
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:KIC_8462852_in_IR_and_UV.png

മേല്‍പ്പറഞ്ഞ പേപ്പറില്‍ ഇത് വിശദീകരിക്കാന്‍ പല അനുമാനങ്ങളും മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ട് ഗ്രഹങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ കൂട്ടിയിടിച്ചതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളാകാം പ്രകാശം മറയ്ക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഒരു സിദ്ധാന്തം. വളരെ നീണ്ട ഭ്രമണപഥത്തിലുള്ള (orbit)ഒരു കൂട്ടം വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളാകാം എന്നത് മറ്റൊന്ന്. ഇതില്‍ എല്ലാ സിദ്ധാന്തങ്ങളും അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ ഉള്‍പ്പടെ ശരിയല്ല എന്നാണ് ഇപ്പോള്‍ മനസിലാക്കുന്നത്.^21,22,23അതിന്റെ കാരണങ്ങളിലേക്ക് പിന്നീട് വരാം. കഥ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഡൈസണ്‍ ഗോളം - ഭാവനാവിഷ്കാരം
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dyson_Swarm_-_2.png

ഡൈസണ്‍ ഗോളം (Dyson sphere) എന്ന ഒരു സങ്കല്‍പ്പത്തിനോട് റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങള്‍ യോജിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. സ്വഗ്രഹത്തിലെ ഊര്‍ജം മുഴുവനായും ചൂഷണം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞ ഒരു സംസ്കാരത്തിന് നക്ഷത്രത്തില്‍ നിന്നും നേരിട്ട്, പരമാവധി ഊര്‍ജ്ജം സ്വരൂപിക്കാന്‍ ഉള്ള ഒരു നിര്‍മിതിയാണിത്‌.²⁷ ഗ്രഹങ്ങളെക്കാള്‍ വലിപ്പമുള്ള, നക്ഷത്രത്തെ ചുറ്റിക്കൊണ്ടിക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം സോളാര്‍ പാനലുകള്‍ എന്ന് സങ്കല്‍പ്പിക്കാം. ഇതാകാം ഒരു വിശദീകരണം, സെറ്റി പരിശോധിക്കേണ്ട ഒന്നാണ് ഈ നക്ഷത്രം എന്ന് റൈറ്റ് തന്റെ പേപ്പറില്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.²⁵

ഇത് സ്വാഭാവികമായും വാര്‍ത്തയായി. റൈറ്റ് മുന്നോട്ടുവച്ച സിദ്ധാന്തം ബോയാജിയന്റെ തലയിലുമായി! “റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം” ആണല്ലോ? എന്തായാലും റൈറ്റിന്റെ നിര്‍ദേശം പോലെ ആ നക്ഷത്രത്തെ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ വിശദമായി പരിശോധിക്കുക തന്നെ ചെയ്തു. എങ്ങനെയെന്നല്ലെ?

ഫ്രീമന്‍ ഡൈസണ്‍ (Freeman Dyson) എന്ന ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞന്‍ “ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങളുടെ കൃത്രിമ നക്ഷത്ര ഉറവിടങ്ങളുടെ അന്വേഷണം” (“Search for Artificial Stellar Sources of Infrared Radiation”) എന്ന പേരില്‍ 1960-ല്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രബന്ധത്തില്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതുപോലെ, ഡൈസണ്‍ ഗോളങ്ങള്‍ പോലുള്ള അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ വമ്പന്‍ നിര്‍മിതികളില്‍ നിന്ന് നമുക്ക് നിരീക്ഷിക്കാവുന്ന അളവില്‍ ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങള്‍ പുറത്തുവരും.²⁸ ഇത് സ്പിറ്റ്സര്‍ ബഹിരാകാശ ദൂരദര്‍ശിനി (Spitzer Space Telescope) ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിച്ചുനോക്കിയപ്പോള്‍ കാര്യമായ അളവില്‍ ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് വികിരണമില്ല എന്നാണ് മനസിലായത്.²⁹

ഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടി ആയിരുന്നെങ്കിലും ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് വികിരണം ഉണ്ടാകണം. അപ്പോള്‍ അതും അല്ല. വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളാകാം എന്ന സിദ്ധാന്തത്തോട് ഇത് പൂര്‍ണ്ണമായും യോജിക്കുന്നുണ്ട്.

വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടം - ഭാവനാവിഷ്കാരം
https://en.wikipedia.org/wiki/File:PIA20053-PossibleCometSwarmAroundKIC8462852-ArtistConcept-20151124.jpg

ഇത് മാത്രമല്ല, സെറ്റി തന്നെ റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തില്‍ നിന്നും അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ നമ്മളോട് ആശയവിനിമയം നടത്താന്‍ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.^30,31ഇതുവരെ ഒരനക്കവുമില്ല; എന്നാലും നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ തുടരും. (“Observations will continue, but so far no evidence of deliberately produced radio signals has been found in the direction of KIC 8462852.” എന്ന് സെറ്റി പ്രസ് റിലീസ്)

ബ്രാഡ്ലി ഷെയ്ഫര്‍
https://i.ytimg.com/vi/u9KG47TvJMI/maxresdefault.jpg

വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങള്‍ എന്ന സിദ്ധാന്തത്തിനും കാര്യമായ ആയുസ്സുണ്ടായില്ല. ഈ ജനുവരിയില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പ്രബന്ധത്തില്‍ ബ്രാഡ്ലി ഷെയ്ഫര്‍ (Bradley Schaefer) എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞന്‍ കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിലെ റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങള്‍ പരിശോധിച്ച് എല്ലാ സിദ്ധാന്തങ്ങളും തള്ളിക്കളഞ്ഞു.²¹ ഇരുന്നൂറ് കിലോമീറ്റര്‍ വ്യാസമുള്ള 648,000 വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങള്‍ കൃത്യമായി ഈ ഒറ്റ നൂറ്റാണ്ടില്‍ മാത്രം കടന്നുപോകാന്‍ പാകത്തിന് ഉണ്ടായാലേ വിശദാംശങ്ങളുമായി യോജിക്കു എന്ന് ഷെയ്ഫര്‍ കണക്കുകൂട്ടി.²¹

“Within the context of the comet-family idea, the century-long dimming trend requires an estimated 648,000 giant comets (each with 200 km diameter) all orchestrated to pass in front of the star within the last century.” – പേപ്പറില്‍ നിന്ന്.

അതും ഒഖമിന്റെ കത്തിയാല്‍ അവസാനിക്കാന്‍ പാകത്തിന് സങ്കീര്‍ണമായ തട്ടിക്കൂട്ടാണ്. അതായത്, ഇതിനെ വിശദീകരിക്കാന്‍ ഭാവനാത്മകമായ പുതിയൊരു സിദ്ധാന്തം അനിവാര്യമാണ് എന്നതിന് സംശയമില്ല.

അത്രയ്ക്ക് അപൂര്‍വ്വമായ ഒരു പ്രതിഭാസം ആയിക്കോളണമെന്നില്ല റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം. കെപ്ലര്‍ ഒരു ചെറിയ ആകാശഭാഗം മാത്രമാണ് പരിശോധിച്ചത്. ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷം നക്ഷത്രങ്ങള്‍ മാത്രം.¹² കോടിക്കണക്കിന് നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ക്ഷീരപഥത്തില്‍ തന്നെയുണ്ട്.

മാത്രമല്ല, കെപ്ലര്‍ നല്‍കിയ വിവരത്തില്‍ നിന്നും സമാനമായ ഒരു നക്ഷത്രത്തെ കൂടി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്: EPIC 204278916.^32,33,34 ഈ ആഗസ്ത് 25-നാണ് ഇതിനെ കണ്ടെത്തിയത് പരാമര്‍ശിക്കുന്ന പ്രബന്ധം പുറത്തുവന്നത്. ഇരുപത് ശതമാനം ആയിരുന്നു റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ തെളിച്ചം കുറഞ്ഞതെങ്കില്‍ ഇത് 65% വരെ കുറയുന്നുണ്ട്!^{32

EPIC 204278916 - പ്രകാശഫ്ലക്സിന്റെ ഗ്രാഫ്

http://cdn.phys.org/newman/csz/news/800/2016/irregulardim.jpg}

LGM-1 പള്‍സാര്‍ ആയതുപോലെ റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം ഒരു പ്രകൃതിദത്ത പ്രതിഭാസം ആകാനാണ് കൂടുതല്‍ സാധ്യത. (റൈറ്റ് തന്നെ ഇതിനെ LGM-2 എന്ന് വിളിക്കുന്നുണ്ട്!)

ശാസ്ത്രദൃഷ്ട്യാ നല്ല സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ ഒന്നും തന്നെയില്ല ഇപ്പോള്‍. റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തിലും EPIC 204278916-ലും ഡൈസണ്‍ ഗോളങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിക്കൂടാ എന്നല്ല; പക്ഷെ, അങ്ങനെയാകാം എന്നത് ഒരു രണ്ടാം നിര സിദ്ധാന്തമാണ്‌, സുന്ദരമായ എന്നാല്‍ പരാജയപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തങ്ങളില്‍ ഒന്നുമാത്രം.

എന്തായാലും കെപ്ലര്‍ ദൂരദര്‍ശിനി നോക്കിയിടത്ത് തന്നെ ഇനിയും ഇത്തരം വിചിത്ര നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിക്കൂടാ എന്നില്ല; ഇനിയും ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ നോക്കി തീര്‍ന്നിട്ടില്ല, അത്രയുമധികം വിവരങ്ങളുണ്ട്. മാത്രമല്ല, കഴിഞ്ഞ കൊല്ലം മുതല്‍ പുതിയൊരു കാര്യം കൂടി നോക്കാനുണ്ട്, ഗ്രഹങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല എന്നും വന്നിരിക്കുന്നു. ഇനി സാധാരണക്കാര്‍ക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാതെ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ തന്നെ സമാനമായ നക്ഷത്രങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തും എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കം!

ഇങ്ങനെയുള്ള കഥകള്‍ ശാസ്ത്രം എങ്ങനെ പരിണമിക്കുന്നു എന്ന് മനസിലാക്കാന്‍ ഉപകരിക്കും. വിജയിച്ച കഥകള്‍ മാത്രമാണ്, തെളിയിക്കപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് ഒരു ശരാശരി സ്കൂള്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥി പഠിക്കുക; എന്നാല്‍ ശാസ്ത്രത്തില്‍ പരാജയങ്ങള്‍ക്കും അതിന്റെതായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അവ കൂടി മനസിലാക്കുന്നത് ശാസ്ത്രവാര്‍ത്തകള്‍ വരുമ്പോള്‍ നെല്ലും പതിരും വേര്‍തിരിക്കാന്‍ നമ്മെ സഹായിക്കും.

ഇതൊക്കെ പറയുമ്പോഴും റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം മിന്നുകയും മങ്ങുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ആകാശത്ത് തന്നെയുണ്ട്; ആരെങ്കിലും മനസിലാക്കാന്‍ കാത്തുനില്‍ക്കും പോലെ....

അവലംബം

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Occam%27s_razor

2. https://en.wikipedia.org/wiki/PSR_B1919%2B21

3. http://www.nature.com/nature/journal/v217/n5130/abs/217709a0.html

4. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1749-6632.1977.tb37085.x/abstract

5. http://science.sciencemag.org/content/304/5670/489.full

6. http://www.nature.com/nature/journal/v218/n5143/abs/218731a0.html

7. http://www.scientificamerican.com/article/how-beliefs-extraterrestrials-and-intelligent-design-are-similar/

8. https://en.wikipedia.org/wiki/Search_for_extraterrestrial_intelligence

9. http://www.seti.org/

10. http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-3271546/Have-researchers-alien-MEGASTRUCTURE-Researchers-reveal-bizarre-star-say-huge-unknown-object-blocking-light.html

11. http://luca.co.in/extraterrestrial-life/

12. https://en.wikipedia.org/wiki/Kepler_(spacecraft)

13. https://www.nasa.gov/mission_pages/kepler/overview/index.html

14. https://en.wikipedia.org/wiki/Methods_of_detecting_exoplanets

15. https://en.wikipedia.org/wiki/Planet_Hunters

16. https://www.planethunters.org/#/about

17. http://news.yale.edu/2010/12/16/citizen-scientists-join-search-earth-planets

18. http://exoplanets.astro.yale.edu/people/dfischer.php

19. https://arxiv.org/pdf/1509.03622v2.pdf

20. https://en.wikipedia.org/wiki/KIC_8462852

21. http://arxiv.org/pdf/1601.03256v2.pdf

22. https://www.newscientist.com/article/dn28786-comets-cant-explain-weird-alien-megastructure-star-after-all/

23. http://alumni.berkeley.edu/california-magazine/just-in/2016-02-05/wtf-star-some-suggest-its-evidence-aliens-berkeley-seti-chief

24. https://www.ted.com/talks/tabetha_boyajian_the_most_mysterious_star_in_the_universe/transcript?language=en

25. https://arxiv.org/abs/1510.04606

26. http://sites.psu.edu/astrowright/2015/10/15/kic-8462852wheres-the-flux/

27. https://en.wikipedia.org/wiki/Dyson_sphere

28. http://science.sciencemag.org/content/131/3414/1667

29. https://arxiv.org/abs/1511.07908

30. http://www.seti.org/seti-institute/press-release/looking-deliberate-radio-signals-kic-8462852

31. https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1512/1512.02388.pdf

32. https://en.wikipedia.org/wiki/EPIC_204278916

33. https://arxiv.org/abs/1608.07291

34. http://www.sciencealert.com/researchers-just-found-a-second-dyson-sphere-star

Monday, 12 September 2016

ഒഖമിന്‍റെ കത്തിയും റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രവും (ഒന്നാം പതിപ്പ്)

കുറിപ്പ്: ഈ ലേഖനത്തില്‍ വസ്തുതാപരമായ പിശകുകളുണ്ട്. തിരുത്തിയ പതിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം.

കേരള ശാസ്ത്ര സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ ഓണ്‍ലൈന്‍ ശാസ്ത്ര മാഗസിന്‍ ആണ് “ലൂക്ക”. എനിക്കറിയാവുന്നതില്‍ ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങള്‍ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അപൂര്‍വ്വം ഇടങ്ങളില്‍ ഒന്നാണിത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഇന്നലെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “അന്യഗ്രഹജീവികളോ കൺമുന്നിൽ?”¹ എന്ന ലേഖനം എന്നെ വളരെ നിരാശപ്പെടുത്തി. ശാസ്ത്രത്തിനൊപ്പം ആഗ്രഹചിന്തയുടെ അലയൊലികള്‍ കൂടിയുള്ള ഈ ലേഖനത്തെ ഞാന്‍ തത്കാലം കീറിമുറിക്കാന്‍ നില്‍ക്കുന്നില്ല. (പൊളിച്ചടുക്കല്‍ തത്കാലം നിര്‍ത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്!) പകരം അതില്‍ പരാമര്‍ശിക്കപ്പെട്ട റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തെ പറ്റി സംസാരിക്കാം; അതിലൂടെ അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ ബാധ ഒഴിപ്പിക്കാനാകുമോ എന്ന് നോക്കാം.

http://kepler.nasa.gov/images/MilkyWay-Kepler-cRoberts-1-full.png

നമുക്ക് കഥ ആദ്യം മുതലേ തുടങ്ങാം, കെപ്ലര്‍ (Kepler) ബഹിരാകാശ പേടകത്തില്‍ നിന്ന്.^2,3 നമ്മുടെ ചുറ്റുവട്ടത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളെ ചുറ്റുന്ന ഭൂമിയുടെ അടുത്ത് വലിപ്പമുള്ള ഗ്രഹങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിന് പ്രത്യേകമായി രൂപകല്‍പന ചെയ്തതാണ് ഈ ബഹിരാകാശ ദൂരദര്‍ശിനി. (Space Telescope) ചിത്രത്തില്‍ അടയാളപ്പെടുത്തിയ ആകാശഭാഗത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തെളിച്ചം (Brightness) മാത്രം തുടര്‍ച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണ് കെപ്ലര്‍ ചെയ്യുന്നത്.

ഒരു നക്ഷത്രത്തിന് മുന്നിലൂടെ എന്തെങ്കിലും വസ്തു കടന്നുപോയി എന്ന് സങ്കല്‍പ്പിക്കുക. കുറച്ചെങ്കിലും പ്രകാശം ആ വസ്തു തടയും. അങ്ങനെ ആ നക്ഷത്രത്തിന്റെ തെളിച്ചം മങ്ങും. ഗ്രഹങ്ങള്‍ പോലുള്ള താരതമ്യേന വലിയ വസ്തുക്കള്‍ കടന്നുപോകുമ്പോള്‍ സൂക്ഷ്മമായ ഉപകരണങ്ങളാല്‍ നിരീക്ഷിച്ചാല്‍ തിരിച്ചറിയാനാകുന്നത്രയും മങ്ങല്‍ ഉണ്ടാകും. ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ച് വ്യാഴത്തിനോളം വലിപ്പമുള്ള ഗ്രഹങ്ങള്‍ മുന്‍പേ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍, കെപ്ലര്‍ ഏതാണ്ട് ഭൂമിയുടെ വലിപ്പമുള്ള ഗ്രഹങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും മാത്രം സംവേദനക്ഷമമായ ഉപകരണം ഉള്ള പേടകമാണ്. ഇതുവരെ കെപ്ലറിന്റെ ഡാറ്റ ഉപയോഗിച്ച് രണ്ടായിരത്തിമുന്നൂറിലധികം ഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

http://i.imgur.com/qg8UqSO.jpg

ഗ്രഹവേട്ടക്കാരുടെ ചിഹ്നം
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Planethunters.jpg

ഇനിയാണ് കഥയിലെ ആദ്യത്തെ ട്വിസ്റ്റ്. ഗ്രഹവേട്ടക്കാരുടെ (Planet Hunters) രംഗപ്രവേശം.^4,5 യേല്‍ സര്‍വ്വകലാശാലയിലെ ഡെബ്ര ഫിഷര്‍ എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഒരുകൂട്ടം പൗരശാസ്ത്രജ്ഞര്‍, (Citizen Scientists) അഥവാ വിഷയത്തില്‍ ശിക്ഷണം സിദ്ധിച്ചിട്ടില്ലാത്ത തത്പരകക്ഷികള്‍, ആണ് ഈ പരിപാടി തുടങ്ങിയത്.⁶ കെപ്ലര്‍ നല്‍കിയ ഡാറ്റ കുത്തിയിരുന്ന് മാനുഷികമായി പരിശോധിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ ലക്ഷ്യം. കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ പരിശോധിച്ച ഡാറ്റ തന്നെ വീണ്ടും പരിചയം പോലുമില്ലാത്ത ആളുകള്‍ പരിശോധിക്കല്‍ ഒരു നല്ല ആശയമാണ് എന്ന് അധികമാരും അന്ന് കരുതിയിരുന്നില്ല. എന്നാല്‍, ഇവര്‍ കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ കാണാത്ത കുറച്ച് ഗ്രഹങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തുക തന്നെ ഉണ്ടായി.⁴

പക്ഷെ, KIC 8462852 എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഡാറ്റ പരിശോധിച്ചപ്പോള്‍ വളരെ വിചിത്രമായ ഒരു പ്രതിഭാസം ഇതേ സംഘത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയില്‍പ്പെട്ടു. (ഗ്രഹങ്ങളെ മാത്രം തിരഞ്ഞിരുന്ന കമ്പ്യൂട്ടറുകള്‍ കാണാതെ പോയേക്കാമായിരുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസം!) പ്രത്യേക ആവൃത്തിയില്‍ (frequency) അല്ലാതെ ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ തെളിച്ചം 20% വരെ കുറയുന്നു!^7,8,9 വ്യാഴത്തിനോളം വലിപ്പമുള്ള ഒരു ഗ്രഹം 1% കുറവേ ഉണ്ടാക്കൂ എന്ന് കൂടി ഓര്‍ക്കുക.⁹ ഗ്രഹമാണ് എങ്കില്‍ കറക്കത്തിന്റെ ആവൃത്തി ഉണ്ടാകുമല്ലോ? (ഭൂമിക്ക് ഒരു കൊല്ലം പോലെ) അതുകൊണ്ട് ഗ്രഹമെന്നും കരുതുകവയ്യ.

ആദ്യം നമ്മളുടെ കയ്യിലിരിപ്പാകാം എന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കരുതിയത്: ഉപകരണങ്ങളില്‍ ഉണ്ടായ തകരാറ്. പക്ഷെ, അതല്ല എന്ന് പിന്നീട് നടത്തിയ അന്വേഷണങ്ങള്‍ തെളിയിച്ചു. ജ്യോതിശാസ്ത്രപരം തന്നെയാണ് ഈ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ വിശദീകരണം എന്ന് അവര്‍ നിഗമിച്ചു.⁷കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം സെപ്തംബറില്‍ ആണ് “ഫ്ലക്സെവിടെ?” (“Where’s the Flux?”- WTF) എന്ന തലക്കെട്ടില്‍ റ്റബെത്ത ബോയാജിയന്‍ (Tabetha Boyajian) എന്ന ഗവേഷകയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഈ നിഗമനങ്ങള്‍ അടങ്ങിയ പേപ്പര്‍ പുറത്തുവരുന്നത്.¹⁰ ഇതിനുശേഷം KIC 8462852 എന്ന അരസികന്‍ പേരുണ്ടായിരുന്ന നക്ഷത്രത്തെ WTF നക്ഷത്രം, റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം, ബോയാജിയന്റെ നക്ഷത്രം എന്നീ പേരുകളില്‍ വിളിച്ചുതുടങ്ങി. (ഞാനിനി റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം എന്നാകും ഉപയോഗിക്കുക)

റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം (ഇന്‍ഫ്രാറെഡ, അള്‍ട്രാവയലറ്റ് പ്രകാശങ്ങളില്‍)
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:KIC_8462852_in_IR_and_UV.png

ഇതിന് അനേകം സാധ്യതകള്‍ ആ പേപ്പറില്‍ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ട് ഗ്രഹങ്ങള്‍ കൂട്ടിയിടിച്ചതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ആണ് എന്നത് മുതല്‍ വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ്‌ എന്നതുവരെ. ഇതില്‍ വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ആണ് എന്ന സിദ്ധാന്തത്തിനാണ് ഇന്ന് പ്രാമുഖ്യം കൂടുതല്‍.^11,12 അതിന്റെ കാരണങ്ങളിലേക്ക് പിന്നീട് വരാം. കഥ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഡൈസണ്‍ ഗോളം
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dyson_Swarm_-_2.png

അടുത്ത ട്വിസ്റ്റ്: ജേസണ്‍ റൈറ്റ് (Jason Wright) എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്‍ ബോയാജിയനുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു ഗവേഷണ വിഷയത്തില്‍ ഈ നക്ഷത്രം പ്രസക്തമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.⁹ കെപ്ലറിന്റെ നിരീക്ഷണത്തില്‍ അന്യഗ്രഹ ജീവികള്‍ ഉണ്ടാക്കിയ വമ്പന്‍ നിര്‍മാണങ്ങള്‍ (Alien Megastructures) പെടേണ്ടതാണ്, അത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ അന്യഗ്രഹബുദ്ധിയെ അന്വേഷിക്കുന്ന സെറ്റി (Search for Extraterrestrial Intelligence - SETI) പോലുള്ള പദ്ധതികള്‍ക്ക് പ്രധാനമാകും എന്നതായിരുന്നു ആ ആശയം. റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം അങ്ങനെ ഒരു നിര്‍മിതിയാല്‍ മറയ്ക്കപ്പെടുന്നതാണ് എന്ന സിദ്ധാന്തം റൈറ്റ് തന്റെ പേപ്പറില്‍ മുന്നോട്ടുവച്ചു.¹³^,14 ഡൈസണ്‍ ഗോളം (Dyson sphere) എന്ന ഒരു സങ്കല്‍പ്പത്തിനോട് റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം നല്‍കുന്ന ഡാറ്റ യോജിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. സ്വഗ്രഹത്തിലെ ഊര്‍ജം മുഴുവനായും ചൂഷണം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞ ഒരു സംസ്കാരത്തിന് നക്ഷത്രത്തില്‍ നിന്നും നേരിട്ട്, പരമാവധി ഊര്‍ജ്ജം സ്വരൂപിക്കാന്‍ ഉള്ള ഒരു നിര്‍മിതിയാണിത്‌.¹⁵ ഗ്രഹങ്ങളുടെ വലിപ്പമുള്ള ഒരു കൂട്ടം സോളാര്‍ പാനലുകള്‍ എന്ന് സങ്കല്‍പ്പിക്കാം. ഇതാകാം ഒരു വിശദീകരണം, സെറ്റി പരിശോധിക്കേണ്ട ഒന്നാണ് ഈ നക്ഷത്രം എന്ന് റൈറ്റ് തന്റെ പേപ്പറില്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇത് സ്വാഭാവികമായും വാര്‍ത്തയായി. റൈറ്റ് മുന്നോട്ടുവച്ച സിദ്ധാന്തം ബോയാജിയന്റെ തലയിലുമായി! (ലൂക്കയും ഇതേ തെറ്റിദ്ധാരണ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട്) “റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം” ആണല്ലോ? സയന്‍സിന് പക്ഷെ, ഒരു കുഴപ്പമുണ്ട്: സ്വപ്നം കാണുന്നതൊക്കെ കൊള്ളാം, മറ്റുള്ളവര്‍ അതിനെ ഇഹലോകവുമായി ഒത്തുനോക്കും. ഒത്തുനോക്കണം എന്നുതന്നെയാണ് റൈറ്റ് ആവശ്യപ്പെട്ടതും.

തുടര്‍ന്ന് സ്പിറ്റ്സര്‍ ബഹിരാകാശ ദൂരദര്‍ശിനി (Spitzer Space Telescope) ഉപയോഗിച്ച് റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് ആവൃത്തിയില്‍ ഉള്ള സ്വഭാവം പരിശോധിച്ചു. ഗ്രഹങ്ങള്‍ കൂട്ടിയിടിച്ചാലോ ഡൈസണ്‍ ഗോളം പോലെ ഒരു വമ്പന്‍ നിര്‍മിതി നക്ഷത്രത്തിന് ചുറ്റും ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലോ കണ്ടുപിടിക്കാന്‍ പാകത്തിന് ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകണം.¹⁶ ഫ്രീമന്‍ ഡൈസണ്‍ തന്റെ സിദ്ധാന്തം തന്നെ “ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങളുടെ കൃത്രിമ നക്ഷത്ര ഉറവിടങ്ങളുടെ അന്വേഷണം” (“Search for Artificial Stellar Sources of Infrared Radiation”) എന്ന പേരിലാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്.

“If extraterrestrial intelligent beings exist and have reached a high level of technical development, one by-product of their energy metabolism is likely to be the large-scale conversion of starlight into far-infrared radiation. It is proposed that a search for sources of infrared radiation should accompany the recently initiated search for interstellar radio communications.”

-എന്നാണ് ഡൈസന്റെ പേപ്പറിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം. (Abstract)

സ്പിറ്റ്സര്‍ കാര്യമായ ഇന്‍ഫ്രാറെഡ് കിരണങ്ങള്‍ ഒന്നും തന്നെ കണ്ടെത്തിയില്ല എന്നാണ് കഴിഞ്ഞ നവംബറില്‍ പുറത്തുവന്ന പഠനം പറയുന്നത്.¹⁷ ഇത്, എന്നാല്‍, വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടമാകാം റ്റാബിയുടെ നക്ഷതത്തിലെ വിചിത്ര പ്രതിഭാസം എന്ന നിഗമനത്തോട് യോജിക്കുന്നു.^11,12ആ പേപ്പര്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞരില്‍ ഒരാളായ മാസിമോ മരെങ്കോ (Massimo Marengo) പറയുന്നത് ഇത് പള്‍സാറുകള്‍ അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ സിഗ്നല്‍ ആണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചതിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു എന്നാണ്.¹¹ (കൃത്യമായ ആവൃത്തിയില്‍ റേഡിയോ കിരണങ്ങള്‍ പുറത്തുവിടുന്ന ജ്യോതിര്‍ഗോളങ്ങളാണ് പള്‍സാറുകള്‍; അവ കണ്ടെത്തിയ കാലത്ത് അത്രയും കൃത്യമായ ആവൃത്തി പ്രകൃതിദത്തമായി വിശദീകരിക്കാന്‍ മാര്‍ഗമില്ലായിരുന്നു. ആ സിഗ്നലിനെ ഇന്നും പച്ചക്കൊച്ചുമനുഷ്യന്‍-ഒന്ന്, Little Green Men 1 – LGM-1, എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്!)

റ്റബെത്ത ബോയാജിയന്‍ ("റ്റാബി")
http://www.area51.org/wp-content/uploads/2016/02/tabby.png

ബോയാജിയന്‍ തന്റെ ടെഡ് പ്രസംഗത്തില്‍ അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ ഈ ഊര്‍ജ്ജം മറ്റൊരു ദിശയില്‍ തിരിച്ച് വിടുന്നതാകാം എന്ന് പകുതി കളിയായി പറയുന്നുണ്ട്.⁹ അത് തമാശയാകാന്‍ കാരണം, നമ്മള്‍ കൂടുതല്‍ കൂടുതല്‍ ഊഹങ്ങളില്‍ കെട്ടിപ്പൊക്കുകയാണ് നമ്മുടെ ഊഹം എന്നതാണ്. ഒഖമിന്റെ കത്തി എന്നൊരു പ്രശ്നപരിഹാര നിയമമുണ്ട്: “ഒരേ കാര്യം വിശദീകരിക്കുന്ന രണ്ട് സിദ്ധാന്തങ്ങളില്‍ ന്യായീകരിക്കാന്‍ കുറവ് ഊഹങ്ങള്‍ ആവശ്യമായി വരുന്നതിനെ സ്വീകരിക്കുക”; കുറേക്കൂടി ലളിതമാക്കിയാല്‍, “ലളിത വിശദീകരനണമാകുന്നു നല്ലത്.”¹⁸ ഇവിടെ, വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടം എന്ന സിദ്ധാന്തമാകുന്നു ഊഹാപോഹങ്ങളുടെ നൂലാമാലകള്‍ കുറവുള്ള വിശദീകരണം.

ബോയാജിയന്‍ സ്വല്പം കൂടി കടന്ന് ഈ ഉദാഹരണം പറയുന്നുണ്ട്: ഗോളാന്തര യുദ്ധം നടന്ന് ഒരു ഗ്രഹം തകര്‍ന്നതിന്റെ ബാക്കിപത്രമാകാം ഇതെന്ന്! എന്നാല്‍ അതിലുണ്ടായ പൊടിപടലങ്ങള്‍ എന്തേ കാണാത്തത്? അതവര്‍ വൃത്തിയാക്കി! (“Another idea that's one of my personal favorites is that we had just witnessed an interplanetary space battle and the catastrophic destruction of a planet. Now, I admit that this would produce a lot of dust that we don't observe. But if we're already invoking aliens in this explanation, then who is to say they didn't efficiently clean up all this mess for recycling purposes?”) അപഹാസ്യമായ ഒരു കഥയിലൂടെ ഒഖമിന്റെ കത്തി പറയാതെ പറഞ്ഞ് പോകുന്നു ബോയാജിയന്‍.

അത് മാത്രമല്ല, സെറ്റി തന്നെ റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തില്‍ നിന്നും അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ നമ്മളോട് ആശയവിനിമയം നടത്താന്‍ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.^19,20ഇതുവരെ ഒരനക്കവുമില്ല. (“Observations will continue, but so far no evidence of deliberately produced radio signals has been found in the direction of KIC 8462852.” എന്ന് സെറ്റി പ്രസ് റിലീസ്)

ഇത് അത്രയ്ക്ക് അപൂര്‍വ്വമായ ഒരു പ്രതിഭാസം ആയിക്കോളണമെന്നില്ല. കെപ്ലര്‍ ഒരു ചെറിയ ആകാശഭാഗം മാത്രമാണ് പരിശോധിച്ചത്. ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷം നക്ഷത്രങ്ങള്‍ മാത്രം.² കോടിക്കണക്കിന് നക്ഷത്രങ്ങള്‍ ക്ഷീരപഥത്തില്‍ തന്നെയുണ്ട്.²¹ മാത്രമല്ല, ഈ വൈചിത്യത്തില്‍ റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം ഇനി ഒറ്റയ്ക്കും അല്ല: കൂട്ടിന് EPIC 204278916 എന്ന നക്ഷത്രം കൂടിയുണ്ട്.^22,23,24 ആഗസ്ത് 25-നാണ് ഈ കണ്ടെത്തല്‍ പുറത്തുവന്നത്. തെളിച്ചത്തില്‍ റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രത്തിന് സമാനമായ സ്വഭാവങ്ങള്‍ കാട്ടുന്നുണ്ട് EPIC 204278916. (നല്ലൊരു പേര് ഇതിനും കിട്ടും എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം!)

പള്‍സാര്‍ പോലെ ഒരു പ്രകൃതിദത്ത പ്രതിഭാസം ആകാനാണ് എല്ലാ സാധ്യതയും; അന്യഗ്രഹജീവികള്‍ ആകണം എന്ന് നമ്മുക്ക് എത്ര ആഗ്രഹം ഉണ്ടായാലും. ഇത് വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടം തന്നെയാകണം എന്ന് നിര്‍ബന്ധമില്ല; അന്യഗ്രഹജീവികളുടെ ഡൈസണ്‍ ഗോളം ആയിക്കൂടാ എന്നുമില്ല. എന്നാല്‍, സായന്‍സികമായി വസ്തുതകള്‍ പരിശോധിച്ചാല്‍ വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങള്‍ക്ക് ഉള്ള സാധുത അന്യഗ്രഹ ജീവന് ഇല്ല.

വാല്‍നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടം (ചിത്രകാരിയുടെ ഭാവനയില്‍)
https://en.wikipedia.org/wiki/File:PIA20053-PossibleCometSwarmAroundKIC8462852-ArtistConcept-20151124.jpg

റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥി എന്ന നിലയില്‍ എന്നെ ആവേശം കൊള്ളിക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് പറയാതെ വയ്യ; അജ്ഞതയ്ക്കപ്പുറം എന്തുണ്ട് വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ ആവേശം കൊള്ളിക്കാന്‍? അതിന്റെ വിചിത്ര സ്വാഭാവത്തിന്റെ കണ്ടുപിടുത്തത്തിലേക്ക് നയിച്ച ഗ്രഹവേട്ടക്കാരുടെ കഥയും പ്രചോദനാത്മകമാണ്. സയന്‍സിന്റെ പുത്തന്‍ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങള്‍ സമൂഹത്തിനെക്കൂടി ഭാഗമാക്കി സാധിക്കുന്നു എന്നത് എന്തുകൊണ്ട് ലൂക്കയുടെ, “ശാസ്ത്രം സാമൂഹ്യവിപ്ലവത്തിന്” എന്ന മുദ്രാവാക്യം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന പരിഷത്തിന്റെ, ശ്രദ്ധിയില്‍ പെടാതെ പോയി എന്നതും മനസിലാകുന്നില്ല!

അന്യഗ്രഹ ജീവികള്‍ എന്ന ആശയം തന്നെ ഒരെടുത്തുചാട്ടമാണ്. അന്യഗ്രഹ ബുദ്ധി എന്നത് അതിന്റെ മേലുള്ള ചാട്ടം. അതിനും മേലെ ഉള്ള ചാട്ടമാണ് ഡൈസണ്‍ ഗോളങ്ങള്‍. ഒഖമിന്റെ കത്തി കടയ്കല്‍ തന്നെ വീഴുന്ന ഇത്തരമൊരു സിദ്ധാന്തം പരിഷത്തിന്റെ ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണത്തില്‍ തന്നെ കാണുമ്പോള്‍ എനിക്ക് സത്യത്തില്‍ ചിരി വരുന്നുണ്ട്. “ശാസ്ത്രവും കപടശാസ്ത്രവും” എന്ന പരിഷത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകത്തില്‍ നിന്നാണ് ഈ സങ്കല്‍പം ഞാനാദ്യം വായിക്കുന്നത്!

എന്തായാലും റ്റാബിയുടെ നക്ഷത്രം അത്യന്തം ആകാംഷയുണര്‍ത്തുന്ന ഒന്നുതന്നെയാണ്. അതിന് ഇല്ലാക്കഥകളിലൂടെയല്ല, വസ്തുതകളുടെ വെളിച്ചത്തില്‍ വ്യക്തമായി മനസിലാക്കൂ... പറ്റുമെങ്കില്‍ ഇനിയുമൊരു ഗ്രഹവേട്ടയ്ക്ക് കൂട്ടിന് പോകൂ...! ഭാവനാലോകത്തെ ഒരായിരം പടി കടത്തിവെട്ടുന്ന ഇഹലോകത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം പരമാവധി നുകരൂ...

പിന്‍കുറിപ്പ്: ലൂക്കയോട് യാതൊരു വിരോധവും ഇല്ല എന്ന് തന്നെയല്ല, ഞാന്‍ ലൂക്ക ശുപാര്‍ശ ചെയ്യുന്നു. ഒരബദ്ധം ഏത് പോലീസുകാരനും പറ്റും!

അവലംബം

കെട്ടുകഥകളും കേട്ടുകേള്‍വികളും ഗൂഢലോചനാ സിദ്ധാന്തങ്ങളും കപടശാസ്ത്രങ്ങളും അരങ്ങുവാഴുന്ന കേരളത്തിന്‍റെ ചിന്താലോകത്തെ സയന്‍സിന്‍റെ കണ്ണിലൂടെ അവലോകനം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു ശാസ്ത്രവിദ്യാര്‍ത്ഥിയുടെ എളിയ ശ്രമം. അതാണീ ബ്ലോഗ്‌.

ഇഹലോകം തിരുത്തലുകൾക്ക് (അക്ഷരപ്പിശകുകൾ മുതൽ വസ്തുതാവിരുദ്ധത വരെ) വിധേയമാണ്. ആർക്കും ഇവിടുത്തെ കൃതികളെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി വിമർശിക്കാം. യുക്തിസഹമായ വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ക്ക് മറുപടിയും കുയുക്തികള്‍ക്ക് അവജ്ഞയും അവഗണനയും ലഭിക്കുന്നതാണ്. വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങള്‍ക്കോ വ്യക്ത്യാക്രമണത്തിനോ നിന്ന് തരുന്നതല്ല.